Funkcja kwadratowa - podstawowe pojęcia.


Spis treści

  1. Co to jest funkcja kwadratowa?
  2. Miejsca zerowe funkcji kwadratowej.
  3. Postacie funkcji kwadratowej.

Co to jest funkcja kwadratowa?

 

Definicja: Funkcja kwadratowa.

Funkcję [tex]f[/tex] daną wzorem

[tex]f(x)=ax^2+bx+c [/tex]

gdzie

[tex]a \in \mathbb{R} \backslash\{0\} [/tex]

[tex]b,\ c \in \mathbb{R}[/tex] - współczynniki funkcji kwadratowej

nazywamy funkcją kwadratową.

Dziedziną funkcji kwadratowej ( zgodnie z definicją) jest zbiór liczb rzeczywistych.

 

UWAGA!

Zbiór wartości funkcji kwadratowej jest omówiony w kolejnej nauce, ponieważ jest on zależny od wartości współczynnika [tex]a[/tex] oraz wyróżnika funkcji kwadratowej.

 

Wzór: Wyróżnik funkcji kwadratowej [tex]\Delta[/tex].

[tex]\Delta=b^2-4ac [/tex]

 

Przykład 1

Funkcja [tex]f[/tex] określona jest wzorem [tex]f(x)=5x^2+4x-2[/tex].  Oblicz wyróżnik tej funkcji.

Odczytujemy z wzoru funkcji wartości kolejnych współczynników:

[tex]a=5[/tex]

[tex]b=4[/tex]

[tex]c=-2[/tex]

 Obliczamy wyróżnik zgodnie z wzorem:

[tex]\Delta=b^2-4ac =4^2-4\cdot 5 \cdot (-2)=16+40=56[/tex]

Zatem wyróżnik tej funkcji wynosi [tex]\Delta=56[/tex]

Dopasuj do wzoru funkcji kwadratowej, wartości wyróżnika tej funkcji.

$f(x)=2x^2-7x+1$
$f(x)=-3x^2+x-5$
$f(x)=x^2+4x-9$
$f(x)=x^2-2x+1$
$\Delta=41$
$\Delta=-59$
$\Delta=52$
$\Delta=0 $

Miejsca zerowe funkcji kwadratowej.

Przypomnienie: Miejscem zerowym funkcji jest każdy jej argument, dla którego wartość funkcji jest [tex]0[/tex]. Tzn.  taki [tex]x[/tex], że [tex]f(x)=0[/tex]

 

 

Wzory: Miejsca zerowe funkcji kwadratowej.

Liczba miejsc zerowych  funkcji kwadratowej [tex]f(x)=ax^2+bx+c [/tex] jest uzależniona od wartości wyróżnika [tex] \Delta=b^2-4ac[/tex].

  • [tex]\Delta<0 [/tex] - nie ma miejsc zerowych
  • [tex]\Delta=0 [/tex] - jedno miejsce zerowe:

[tex]x_0=\cfrac{- b}{2a}[/tex]

  • [tex]\Delta>0 [/tex] - dwa miejsca zerowe:

[tex]x_1=\frac {-b-\sqrt{\Delta}}{2a} [/tex] ,      [tex]x_2=\cfrac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}[/tex]

 

Przykład 2

Oblicz miejsca zerowe funkcji danej wzorem [tex]f(x)=x^2+2x-3[/tex].

 

 

Najpierw odczytamy wartości współczynników z wzoru funkcji:

[tex]a=1 [/tex]

[tex]b=2 [/tex]

[tex]c=-3 [/tex]

Obliczamy wartość wyróżnika [tex]\Delta [/tex]:

[tex]\Delta=b^2-4ac=2^2+4 \cdot 1 \cdot 3=4+12=16[/tex]

Wartość wyróżnika jest większa od zera, czyli  funkcja [tex]f[/tex] ma dwa miejsca zerowe.

[tex]x_1=\frac {-b-\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac {-2-\sqrt{16}}{2}=\cfrac{-2-4}{2}=\cfrac{-6}{2}=-3 [/tex]

[tex]x_2=\cfrac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac {-2+\sqrt{16}}{2}=\cfrac{-2+4}{2}=\cfrac{2}{2}=1 [/tex]

Zatem miejscami zerowymi funkcji [tex]f[/tex] są [tex]x_1=-3[/tex]  i [tex]x_2=1[/tex].

Dopasuj do funkcji ich miejsca zerowe.

$f(x)=x^2+5x-6$
$f(x)=3x^2-2\sqrt{3}x+1$
$f(x)=5x^2-3x+1$
$x_1=1, x_2=-6$
$x_0=\cfrac{\sqrt{3}}{3}$
brak miejsc zerowych

Postacie funkcji kwadratowej.

To samo równanie funkcji kwadratowej możemy zapisać w 3 postaciach:

  • Postać ogólna:

                [tex]f(x)=ax^2+bx+c [/tex]

  • Postać kanoniczna:

Postać kanoniczna funkcji kwadratowej, jest bardzo pomocna w odczytywaniu zbioru wartości funkcji, oraz współrzędnych wierzchołka paraboli. Te zagadnienia będą omówione w kolejnej części lekcji "Wykres funkcji kwadratowej".

       [tex]f(x)=a\left(x+\cfrac{b}{2a}\right)^2 - \cfrac{\Delta}{4a} [/tex]

  • Postać iloczynowa:

Postać iloczynowa funkcji kwadratowej  pozwala bez wykonywania obliczeń odczytać jej miejsca zerowe. Postać iloczynowa nie istnieje, jeżeli wyróżnik funkcji jest mniejszy od zera!

[tex]\left\{\begin{array}{l l}nie\ istnieje,&gdy \Delta<0\\ f(x)=a(x-x_0)^2, & gdy \Delta = 0\\ f(x)=a(x-x_1)(x-x_2),& gdy \Delta>0\\ \end{array}\right.[/tex]

gdzie:

[tex]x_0[/tex] -  miejsce zerowe funkcji [tex]f[/tex]

[tex]x_1,\ x_2[/tex] - dwa różne miejsca zerowe funkcji [tex]f[/tex]

[tex]\Delta=b^2-4 a c[/tex] - wyróżnik

 

 

Przykład 3

Dana jest funkcja kwadratowa w postaci ogólnej [tex]f(x)=x^2+5x-6[/tex]. Zapisz wzór tej funkcji w postaci kanonicznej i iloczynowej.

 

Zapisywanie wzoru funkcji w postaci kanonicznej:

Odczytujemy z wzoru ogólnego funkcji wartości współczynników:

[tex]a=1 [/tex]

[tex]b=5[/tex]

[tex]c=-6[/tex]

Obliczamy wyróżnik funkcji:

[tex]\Delta=b^2-4ac=5^2-4\cdot 1\cdot (-6)=25+24=49[/tex]

Podstawiamy obliczone wartości do wzoru na postać kanoniczną funkcji:

       [tex]f(x)=a\left(x+\cfrac{b}{2a}\right)^2 - \cfrac{\Delta}{4a} = \left(x+\cfrac{5}{2}\right)^2 - \cfrac{49}{4} [/tex]


Zapisywanie wzoru funkcji w postaci iloczynowej:

Aby zapisać funkcję kwadratową w postaci iloczynowej, należy najpierw obliczyć jej miejsca zerowe.

Mamy już obliczoną wartość wyróżnika:

[tex]\Delta=49[/tex]

Wyróżnik jest większy od zera, zatem funkcja ma dwa miejsca zerowe. Obliczamy je zgodnie z wzorami:

[tex]x_1=\frac {-b-\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac {-5-\sqrt{49}}{2}=\frac {-5-7}{2}=\cfrac{-12}{2}=-6[/tex]

[tex]x_2=\cfrac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}=\frac {-5+\sqrt{49}}{2}=\frac {-5+7}{2}=\cfrac{2}{2}=1[/tex]

Zapisujemy wzór funkcji w postaci iloczynowej:

[tex]f(x)=a(x-x_1)(x-x_2)=(x+6)(x-1)[/tex]

Podsumowując, ta sama funkcja zapisana w trzech postaciach to:

  • postać ogólna: [tex]f(x)=x^2+5x-6[/tex]
  • postać kanoniczna: [tex]f(x)=\left(x+\cfrac{5}{2}\right)^2 - \cfrac{49}{4}[/tex]
  • postać iloczynowa: [tex]f(x)=(x+6)(x-1)[/tex]

 

 

Przykład 4

Odczytaj miejsca zerowe z postaci iloczynowej następujących funkcji kwadratowych:

 

a) [tex]f(x)=2(x-2)(x+3)[/tex]

b) [tex]f(x)=6(x+3)^2[/tex]

c) [tex]f(x)=(x+1)(x+2)[/tex]

d) [tex]f(x)=x(x-1)[/tex]

 

a) [tex]f(x)=2(x-2)(x+3)[/tex]

Miejscami zerowymi funkcj to: i [tex]f[/tex] są [tex]x_1=2[/tex] oraz [tex]x_2=-3[/tex].

Wartości te odczytujemy, porównując wzór funkcji  z wzorem ogólnym na postać iloczynową [tex]f(x)=a(x-x_1)(x-x_2)[/tex].

[tex]f(x)=2(x-2)(x+3)=2(x-2)(x-(-3))[/tex]

 

b) [tex]f(x)=6(x+3)^2[/tex]

Miejscem zerowym funkcji [tex]f[/tex] jest [tex]x_0=-3[/tex].

 

c) [tex]f(x)=(x+1)(x+2)[/tex]

Miejscami zerowymi funkcji [tex]f[/tex] są [tex]x_1=-1[/tex] oraz [tex]x_2=-2[/tex].

 

d) [tex]f(x)=x(x-1)[/tex]

Miejscami zerowymi funkcji [tex]f[/tex] są [tex]x_1=0[/tex] oraz [tex]x_2=1[/tex].

  • Zaznacz co jest prawdą a co fałszem
    Approved-icon Alert-icon

  • Miejscami zerowym funkcji $f(x)=(x+1)(x+4)$ są $x_1=1,\ x_2=4$
  • Miejscami zerowym funkcji $f(x)=(x+6)(x-5)$ są $x_1=6,\ x_2=-5$
  • Miejscami zerowym funkcji $f(x)=4(x-3)(x-7)$ są $x_1=3,\ x_2=7$
  • Miejscem zerowym funkcji $f(x)=4(x+9)^2$ jest $x_0=-9$



Jeżeli materiał był dla Ciebie pomocny, pomóż nam w promocji i podziel się z innymi linkiem.
Kliknij w poniższe przyciski. Dzięki :)

Zadania do przećwiczenia (2):

Liceum » Funkcja kwadratowa » #269
5

Funkcja [tex]f[/tex] dana jest wzorem [tex]f(x)=x^2+bx+c[/tex]. Miejscami zerowymi tej funkcji są [tex]x=3[/tex] i [tex]x=5[/tex]. Wyznacz wzór tej funkcji.

 


P
K
Liceum » Funkcja kwadratowa » #672
0

Wykres funkcji kwadratowej [tex]f(x)=(x+23)^2-6 [/tex] nie ma punktów wspólnych z prostą o równaniu:


P
T

Komentarze (
0
):