Spis treści
Przybliżanie liczb do n-tego miejsca po przecinku.
Omówienie przybliżania ( zaokrąglania ) liczb rozpoczniemy od przykładu. Jak z praktyki każdy wie, na konkretnych liczbach każdy szybciej zrozumie niż na literkach.
Podać przybliżenie liczby [tex]2,35278[/tex] do drugiego, a później do trzeciego miejsca po przecinku.
Przybliżanie do drugiego miejsca po przecinku:
Kiedy zaokrąglamy liczbę do drugiego miejsca po przecinku, musimy spojrzeć jaka jest kolejna cyfra, czyli w tym wypadku - trzecia cyfra po przecinku.
Rozważamy tu liczbę:
[tex]2,35278[/tex]
Druga cyfra po przecinku to:
[tex]2,3\color{red}{\boxed{5}}278[/tex]
natomiast trzecia to
[tex]2,35\color{red}{\boxed{2}}78[/tex]
Ogólna zasada jest taka, że jeżeli kolejna cyfra jest większa lub równa od [tex]5[/tex] to zaokrąglamy w górę, jeżeli mniejsza, to nic nie zmieniamy, a pozostałe cyfry odcinamy. A dokładniej...
W naszym przykładzie trzecia cyfra jest mniejsza od pięciu ( [tex]2<5[/tex]), dlatego nie zmieniamy drugiej cyfry, a cyfry stojące na miejscach dalszych niż drugie odcinamy
[tex]2,35\color{red}{\boxed{278}}[/tex]
i otrzymujemy przybliżenie do drugiego miejsca po przecinku:
[tex]2,35278 \approx 2,35[/tex]
Przybliżanie do trzeciego miejsca po przecinku:
Mamy zaokrąglić liczbę do trzeciego miejsca po przecinku. Patrzymy więc jaka jest kolejna cyfra. Jest to [tex]7[/tex]:
[tex]2,352\color{red}{\boxed{7}}8[/tex]
Ponieważ [tex]7 \geq 5[/tex] to cyfrę na miejscu trzecim, zamieniamy na cyfrę o jeden większą, a dalsze odcinamy.
[tex]2,352\color{red}{\boxed{78}}[/tex]
i otrzymujemy przybliżenie do trzeciego miejsca po przecinku:
[tex]2,35278 \approx 2,353[/tex].
Ogólna zasada przybliżania liczb:
Przybliżając liczbę dziesiętną do [tex]n[/tex] - tego miejsca po przecinku, postępujemy następująco:
Patrzymy na cyfrę stojącą na miejscu [tex]n+1[/tex]. W zależności od tego, jaka jest to cyfra, postępujemy na dwa sposoby.
Gdy cyfra na miejscu [tex]n+1[/tex] jest:
a) [tex]<5[/tex], czyli jest to [tex]\{0,1,2,3,4\}[/tex], wówczas odcinamy cyfry znajdujące się na dalszych miejscach niż [tex]n[/tex] otrzymując przybliżenie.
b) [tex] \geq 5[/tex], czyli jest to [tex]\{5,6,7,8,9\}[/tex], wówczas cyfrę na [tex]n[/tex] - tym miejscu zamieniamy na cyfrę o jeden większą, a pozostałe cyfry stojące na dalszych miejscach niż [tex]n[/tex] odcinamy, otrzymując przybliżenie.
-
Wskaż, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe.
-
Przybliżeniem liczby $3.522$ do drugiego miejsca po przecinku jest $3.52$
-
Przybliżeniem liczby $4.123$ do pierwszego miejsca po przecinku jest $4.2$
-
Przybliżeniem liczby $5.5893$ do trzeciego miejsca po przecinku jest $5.589$
-
Przybliżeniem liczby $77.4455$ do drugiego miejsca po przecinku jest $77.45$
Obliczanie błędów przybliżenia
Niech [tex]x_p[/tex] będzie przybliżeniem liczby [tex]x[/tex].
Błędem bezwzględnym przybliżenia nazywamy liczbę obliczaną według wzoru:
[tex]\Delta=|x-x_p|[/tex]
Czyli jest to wartość bezwzględna różnicy między wartością dokładną a przybliżoną.
Błędem względnym przybliżenia nazywamy liczbę obliczaną według wzoru:
[tex]\delta=\cfrac{\Delta}{|x|}=\cfrac{|x-x_p|}{|x|}[/tex]
Błąd względny przybliżenia możemy również podawać jako wartość wyrażoną w procentach. Wówczas:
[tex]\delta=\cfrac{|x-x_p|}{|x|} \cdot 100\%[/tex]
Dana jest liczba [tex]35.267[/tex]. Zaokrąglij tą liczbę do drugiego miejsca po przecinku, a następnie oblicz błąd względny i bezwzględny tego przybliżenia.
[tex]x=35,267[/tex]
Liczbę zaokrąglamy do drugiego miejsca po przecinku i otrzymujemy:
[tex]x_p=35,27[/tex]
Obliczamy błąd bezwzględny:
[tex]\Delta=|x-x_p|=|35,267-35,27|=|-0,003|=0,003[/tex]
Obliczamy błąd względny:
[tex]\delta=\cfrac{|x-x_p|}{|x|}=\cfrac{|35,267-35,27|}{|35,267|}=\cfrac{0,003}{35,267} \approx 0,000085=0,0085\%[/tex]
Błędy względne i bezwzględne stosujemy nie tylko do zaokrąglania liczb, a nawet bardzo rzadko w takim przypadku. Takie obliczanie błędów przybliżenia stosujemy np. podczas mierzenia pewnych obiektów. Powiedzmy, że faktyczna szerokość stołu wynosi $155,67\ cm$ ( jest to dokłada wartość czyli $x$). Jeżeli masz do dyspozycji linijkę o długości 15 cm, to mierząc długość tego stołu, prawdopodobnie popełnisz błąd pomiaru. Możesz ocenić długość stołu na większą niż $155,67\ cm$ ( np. że ma długość $x_p=158,8\ cm$) lub na mniejszą ( np. $153,2\ cm$).
Nie sugeruj się więc w zadaniach tym, że wartość przybliżona $x_p$ musi wynikać z zaokrągleń zgodnie z zasadami matematycznymi.
Jeżeli materiał był dla Ciebie pomocny, pomóż nam w promocji i podziel się z innymi linkiem.
Kliknij w poniższe przyciski.
Dzięki :)
Komentarze (0
):
Logowanie Aby dodać komentarz musisz się zalogować.
Nie masz
jeszcze konta?
Załóż darmowe konto w 30 sekund.
Rejestracja
Nie pamiętasz hasła?